Kısa cevap
BAE pazarında doğrudan satış yapacaksanız, devlet ihalelerine girecekseniz veya fiziksel bir dükkân, restoran ya da showroom açacaksanız mainland şirket daha uygundur. İşiniz ağırlıklı olarak yurt dışı müşterilere, online satışa, danışmanlığa veya holding yapısına dayanıyorsa ya da öncelikli amacınız oturum vizesiyse, free zone şirketi genellikle daha esnek ve daha düşük maliyetli bir başlangıç sunar.
Her iki yapıda da yabancı girişimciler çoğu faaliyet için şirketin %100 sahibi olabilir. Asıl fark, şirketin kime ve nerede satış yapacağı, ofis ihtiyacı, vize kontenjanı ve vergi tarafındaki bazı koşullardan kaynaklanır.
Mainland ve free zone (serbest bölge) nedir?
Mainland şirket, Dubai Ekonomi ve Turizm Dairesi (DET, eski adıyla DED) tarafından lisanslanan şirkettir. BAE’nin her yerinde, sınır olmadan ticaret yapabilir; yerel müşterilere doğrudan satış yapabilir ve kamu kurumlarıyla çalışabilir. 2021’deki yasa değişikliğinden bu yana çoğu ticari ve mesleki faaliyette yerel ortak (sponsor) zorunluluğu kalktı; yabancı girişimci şirketin %100 sahibi olabiliyor. Stratejik öneme sahip bazı faaliyetlerde ise hâlâ farklı kurallar uygulanıyor.
Free zone şirketi, IFZA, Meydan, DMCC, RAKEZ, Ajman Free Zone veya UAQ gibi bir serbest bölge otoritesi tarafından lisanslanır. %100 yabancı sahiplik her zaman mümkündür, kurulum genellikle daha hızlıdır ve sanal ofis ya da paylaşımlı masa (flexi desk) gibi düşük maliyetli ofis seçenekleri vardır. Buna karşılık free zone şirketi BAE içindeki müşterilere doğrudan mal satışı yaparken kısıtlamalarla karşılaşır; bunun için genellikle yerel bir distribütör veya ek bir mainland lisansı gerekir.
Karşılaştırma tablosu
| Kriter | Mainland (DET) | Free zone |
|---|---|---|
| Yabancı sahiplik | Çoğu faaliyette %100 | %100 |
| BAE içinde satış | Sınırsız, doğrudan | Doğrudan mal satışı sınırlı; genellikle distribütör veya ek lisans gerekir |
| Yurt dışı satış ve hizmet | Serbest | Serbest |
| Kamu ihaleleri | Katılabilir | Genellikle katılamaz |
| Ofis | Fiziksel ofis ve kira sözleşmesi (Ejari) gerekir | Sanal ofis, flexi desk veya ofis paketleri |
| Vize kontenjanı | Ofis büyüklüğüne göre belirlenir | Seçilen pakete göre belirlenir |
| Kurulum süresi | Faaliyete ve onaylara göre değişir | Çoğu zaman daha hızlı |
| Kurumlar vergisi | 375.000 AED üzeri vergilendirilebilir kâra %9 | Aynı kural; şartları sağlayan şirketlerde nitelikli gelire %0 imkânı |
| Banka hesabı | Açılabilir | Açılabilir |
| Maliyet yapısı | Ofis kirası nedeniyle genellikle daha yüksek | Paket fiyatları nedeniyle genellikle daha düşük |
Bankalar her iki yapıda da şirketin gerçek bir iş faaliyeti olduğunu görmek ister; free zone ya da mainland olması tek başına hesabın açılıp açılmayacağını belirlemez.
Hangi iş modeli için hangisi?
| İş modeli | Genellikle uygun yapı | Neden |
|---|---|---|
| E-ticaret satıcısı (Amazon, Trendyol, Shopify vb.), müşterileri yurt dışında | Free zone | Düşük kurulum maliyeti, uluslararası ödeme altyapısı ve banka hesabı için yeterli |
| BAE içindeki son kullanıcıya satış yapan e-ticaret veya perakende | Mainland | Yerel müşteriye doğrudan satış kısıtı yok |
| Türkiye’den ihracat yapıp Körfez ve Afrika’ya yeniden ihracat (re-export) | Free zone | Liman ve depo bölgelerine yakınlık, esnek ticaret lisansları |
| BAE pazarına ürün dağıtan ithalatçı | Mainland | Yerel bayi ve perakendecilere doğrudan fatura kesebilir |
| Danışmanlık, yazılım, ajans hizmetleri (müşteriler yurt dışında) | Free zone | Sanal ofis ve düşük sabit gider |
| Restoran, kafe, dükkân, showroom | Mainland | Fiziksel işyeri ve yerel müşteri gerekir |
| Öncelikli amaç oturum vizesi | Free zone | Vize içeren paketlerle en hızlı ve en ekonomik yol |
| Holding veya yatırım şirketi | Free zone | Varlık ve iştirak yönetimi için uygun yapılar |
| Kamu ihalelerine girmek isteyen firma | Mainland | Kamu kurumları genellikle mainland lisansı ister |
Bu tablo genel bir yol gösterici; faaliyet türü, müşterilerin nerede olduğu ve kaç vize gerektiği doğru yapıyı değiştirebilir. Bazı işletmeler için iki yapının birlikte kullanılması da mantıklı olabilir.
Vergi tarafında dikkat edilmesi gerekenler
BAE’de kurumlar vergisi mainland ve free zone şirketlerinin tamamı için geçerlidir. “Serbest bölgede vergi yok” bilgisi artık doğru değil; sıfır vergi ancak belirli şartlar sağlanırsa mümkün.
- Kurumlar vergisi: Vergilendirilebilir kârın ilk 375.000 AED’si %0, üzeri %9 oranında vergilendirilir. Vergi çıkmasa bile her şirketin Federal Vergi Otoritesi’ne (FTA) kayıt olması ve beyanname vermesi gerekir.
- Nitelikli serbest bölge kişisi (QFZP): Free zone şirketi; bölgede yeterli gerçek faaliyeti (personel, ofis, giderler) varsa, nitelikli gelir elde ediyorsa, transfer fiyatlandırması kurallarına uyuyorsa ve denetlenmiş mali tablo hazırlıyorsa nitelikli gelirine %0 vergi uygulanabilir. Nitelikli olmayan gelir belirli bir sınırı aşarsa (toplam gelirin %5’i veya 5 milyon AED, hangisi düşükse) bu avantaj kaybedilir. Mainland müşterilere yapılan satışların çoğu nitelikli gelir sayılmaz.
- Küçük işletme indirimi: Yıllık geliri 3 milyon AED’yi aşmayan şirketler, 31 Aralık 2026’ya kadar sona eren vergi dönemleri için bu indirimi seçebilir. Nitelikli serbest bölge kişileri bu indirimden yararlanamaz.
- KDV: Oran %5’tir. Son 12 ayda vergiye tabi satışları 375.000 AED’yi aşan işletmeler KDV kaydı yaptırmak zorundadır. Bu kural iki yapı için de geçerlidir.
Vergi kuralları sık güncellendiği için yapınızı seçmeden önce güncel durumu bir vergi uzmanıyla doğrulamanızı öneririz.
Şirket kuruluş danışmanı seçerken nelere bakmalı?
Doğru yapı kadar, süreci yönetecek danışmanın seçimi de önemlidir. Teklifleri karşılaştırırken şu soruları sorun:
- Birden fazla bölgeyle çalışıyor mu? Tek bir free zone’un paketini satan danışman, işinize en uygun seçeneği öneremeyebilir.
- Fiyatın içinde neler var? Lisans, vize, Emirates ID, sağlık kontrolü, ofis ve yıllık yenileme maliyetlerinin ayrı ayrı gösterilmesini isteyin.
- Banka hesabı sürecinde destek veriyor mu? Hesap açılışı kurulumun en zorlu adımı olabilir; dosyanın bankaya nasıl sunulacağı sonucu etkiler.
- Kurulum sonrası hizmet veriyor mu? Muhasebe, KDV ve kurumlar vergisi beyannameleri ile vize yenilemeleri kurulumdan sonra da devam eder.
- Türkçe iletişim mümkün mü? Yasal belgeleri ve vergi yükümlülüklerini kendi dilinizde anlamak hata riskini azaltır.
Company Global nasıl yardımcı olur?
Company Global, Dubai’de şirket kurmak isteyen Türk girişimci ve yatırımcılara Türkçe hizmet veren bir kuruluş ve danışmanlık firmasıdır. IFZA, Meydan, DMCC, RAKEZ, Ajman ve UAQ free zone’larıyla mainland kurulumlarını aynı çatı altında karşılaştırır; iş modelinize göre hangi yapının uygun olduğunu birlikte netleştiririz.
Kurulumun yanında oturum vizesi ve Emirates ID işlemleri, kurumsal banka hesabı başvurusunda destek ile muhasebe, KDV ve kurumlar vergisi uyumu hizmetleri de sunuyoruz.
Hangi yapının size uygun olduğundan emin değil misiniz? İş modelinizi anlatın, size uygun yapıyı ve yaklaşık maliyeti birlikte çıkaralım.
Sık sorulan sorular
Dubai’de yabancılar mainland şirketin %100 sahibi olabilir mi? Evet. 2021’den bu yana çoğu ticari ve mesleki faaliyette yerel ortak zorunluluğu yok. Stratejik öneme sahip bazı faaliyetlerde farklı kurallar geçerli olabilir.
Free zone şirketi BAE içinde satış yapabilir mi? Yurt dışı satışlar ve birçok hizmet için sorun yoktur. BAE içindeki müşterilere doğrudan mal satışı için genellikle yerel bir distribütör veya ek bir mainland lisansı gerekir.
Free zone şirketleri vergiden muaf mı? Otomatik olarak değil. Kurumlar vergisi tüm şirketlere uygulanır; free zone şirketi yalnızca nitelikli serbest bölge kişisi şartlarını sağlarsa nitelikli gelirine %0 vergi uygulanabilir.
Oturum vizesi için hangi yapı daha uygun? Amacınız öncelikle oturum almaksa, vize içeren free zone paketleri genellikle en hızlı ve en ekonomik yoldur.
Mainland şirket için fiziksel ofis şart mı? Mainland lisansı için kayıtlı bir kira sözleşmesi (Ejari) gerekir. Vize kontenjanı da ofis büyüklüğüne göre belirlenir.
IFZA mı Meydan mı tercih edilmeli? Her ikisi de Dubai’deki popüler free zone’lardandır; faaliyet listesi, paket içerikleri ve vize kontenjanları farklıdır. Seçim iş modelinize bağlıdır; bu konuyu ayrı bir yazıda ayrıntılı ele alıyoruz.
Not
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki ya da vergisel danışmanlık yerine geçmez. BAE’de şirket kuruluşu ve vergi kuralları düzenli olarak güncellenir; karar vermeden önce güncel koşulları doğrulayın. Son güncelleme: Kasım 2026.